Iedereen die vanwege een beperking, aandoening of stoornis meer dan de gebruikelijke
zorg, hulp of begeleiding nodig heeft, kan gebruik maken van een persoonsgebonden
budget.
Denk aan:
- Kwetsbare ouderen
- Chronisch zieken
- Mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking.
- Jongeren met een aandoening, stoornis, beperking of psychisch probleem
Maar wat is een pgb eigenlijk, welke vormen zijn er en hoe kan je een pgb aanvragen?
Meer daarover in dit dossier.
Wat is een pgb?
Het persoonsgebonden budget (pgb) is een subsidie (budget) van de overheid waarmee
mensen zelf de zorg kunnen inkopen die zij nodig hebben.
Voorbeelden van pgb-zorg:
- Intensieve zorg & begeleiding
- Persoonlijke verzorging en verpleging
- Hulpmiddelen en voorzieningen
Iemand met een pgb is principe vrij om zelf zijn/haar zorgverleners te selecteren en in te
huren.
Welke pgb-vormen zijn er?
Een pgb kan verschillende doelen/vormen hebben:
Pgb via de Wet langdurige zorg (Wlz)
De pgb-wlz is bedoeld voor mensen die intensieve, langdurige (24 x 7) zorg nodig
hebben, zoals:
- Chronisch zieken
- Kwetsbare ouderen
- Mensen met een ernstige geestelijke of lichamelijke beperking of aandoening
Pgb via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
De pgb-wmo is bedoeld voor mensen die onvoldoende zelfredzaam zijn of niet goed
kunnen meedoen in de maatschappij.
Een pgb kan worden gebruikt voor:
- Begeleiding en ondersteuning (individueel of in groepsverband)
- Dagbesteding of bepaalde voorzieningen en hulpmiddelen
- Huishoudelijke hulp
Pgb via de Zorgverzekeringswet (Zvw)
Een pgb-zwv is er voor mensen die:
- Persoonlijke verpleging en/of verzorging nodig hebben
- Kinderen die behoefte hebben aan intensieve zorg, bijvoorbeeld bij autisme
Pgb via de Jeugdwet
De pgb-jeugdwet is bedoeld voor kinderen en jeugdigen die zorg, hulp en/of
ondersteuning nodig hebben, zoals:
- Persoonlijke verzorging
- Begeleiding
- Kortdurend verblijf
Hoe kun je een pgb aanvragen?
In vijf stappen een pgb aanvragen:
- Zoek uit bij welk zorgloket je moet zijn voor het aanvragen van een pgb
- Neem via e-mail of telefonisch contact op met het juiste zorgloket
- Het zorgloket bekijkt je persoonlijke situatie en beoordeelt de zorgvraag
- Er wordt in kaart gebracht op welke zorg je recht hebt
- De verzekeraar, het zorgkantoor of de gemeente beslist of een pgb wordt toegekend
en welke voorwaarden daarbij horen.
Er zijn drie zorgloketten waar je terecht kunt, afhankelijk van je zorgvraag:
- De gemeente
- De zorgverzekeraar
- Het CIZ
Tijdens de aanvraag is het vaak nodig om je pgb-aanvraag toe te lichten, bijvoorbeeld
waarom pgb geschikt is voor jou.
Het aanvragen van een pgb verschilt per vorm van het pgb.
Pgb-Wlz
Een Pgb-Wlz indicatie wordt aangevraagd bij het CIZ. In eerste instantie wordt er
gewoon een Wlz-aanvraag gedaan. Het CIZ bekijkt jouw persoonlijke situatie en
zorgbehoeften. Er wordt in kaart gebracht op welke zorg jij recht hebt: persoonlijke
verzorging, verpleging, begeleiding bij activiteiten en/of verblijf in een zorginstelling.
De indicatie wordt opgestuurd naar een zorgkantoor in de regio. Bij dit zorgkantoor kun
je vervolgens een aanvraag doen voor zorg in natura of een persoonsgebonden budget.
Voorwaarden:
- Er wordt in een budgetplan beschreven welke zorg je inkoopt bij welke zorgverleners.
- Er wordt een contract afgesloten met deze zorgverleners. Bij iedere zorgcontract hoort
ook een beschrijving van de zorg die wordt verleend. De Sociale Verzekeringsbank
(SVB) keurt het pgb-contract goed. - Behandelingen worden niet betaald uit het pgb.
- Soms is het verplicht dat iemand het pgb voor je beheert.
Pgb-Wmo
Bij het zorgloket van de gemeente kun je als burger terecht als je hulp nodig hebt in het
huishouden, voor begeleiding van activiteiten of voor voorzieningen en aanpassingen in
jouw huis (rolstoel, traplift). Tijdens het gesprek met de gemeente wordt gekeken op
hoeveel hulp en ondersteuning jij recht hebt en kies je vervolgens zelf voor een pgb of
voor zorg in natura.
Soms is de zelf ingekochte zorg duurder dan zorg die wordt geleverd via zorg in natura.
In dat geval mag een pgb niet worden geweigerd. De gemeente mag wel beslissen dat je
slechts het bedrag krijgt dat zorg in natura zou kosten. Het verschil zal door de cliënt
zelf worden betaald. Voor hulp bij het aanvragen van pgb kan bij de gemeente een gratis
cliëntondersteuner worden ingeschakeld.
Voorwaarden:
- Er moet duidelijk aangegeven zijn waarom een pgb wenselijk is voor je.
- De gemeente beoordeelt de kwaliteit van de ingekochte diensten en hulpmiddelen.
- Er kunnen extra regels gelden voor de hulp die je krijgt van familie, vrienden en
kennissen.
Pgb-Zvw
Vanaf 1 januari 2015 zijn er rond het persoonsgebonden budget een aantal
hervormingen doorgevoerd. Zo zijn zorgverzekeraars vanaf nu verantwoordelijk voor
het organiseren van persoonlijke verzorging en wijkverpleging. In het kort betekent dit
dat het pgb wordt verankerd in de Zwv.
Mensen die op dit moment al een pgb hebben voor de indicatie persoonlijke verpleging
en/of verzorging, of intensieve kindzorg hebben (als het goed is) begin 2015
automatisch een pgb van hun zorgverzekeraar gekregen.
Een nieuwe pgb of herindicatie kan worden aangevraagd door een gesprek aan te gaan
met de wijkverpleegkundige die door de zorgverzekeraar is gecontracteerd. Hij/zij
onderzoekt de hulpvraag/zorgbehoefte en persoonlijke situatie en onderzoekt welke
oplossingen er zijn voor de cliënt. Vervolgens wordt gekeken welke zorg wordt
toegekend en kan de client aangeven te willen kiezen voor een persoonsgebonden
budget.
Voorwaarden:
- Je schrijft een budgetplan waarin staat welke zorg wordt ingekocht.
- Er wordt duidelijk gemotiveerd waarom een pgb wenselijk is.
- De zorgverzekeraar bekijkt of een pgb geschikt is en beoordeelt de kwaliteit van
ingekochte zorg. - Iedere zorgverzekeraar heeft een eigen reglement voor een pgb. Deze staat beschreven
in de polisvoorwaarden van de zorgverzekering. In het reglement staat bijvoorbeeld aan
welke criteria je moet voldoen voor een pgb.
Pgb-Jeugdwet
Via de gemeente kan een pgb voor jouw kind worden aangevraagd. Echter zal de
gemeente vaak eerst een individuele voorziening aanbieden (via zorg in natura). Als
ouder of verzorger bekijk en overleg je of deze voorziening geschikt is of dat een
persoonsgebonden budget echt nodig is in de situatie van het kind.
Welke en de hoeveelheid zorg die nodig is, wordt door een indicatiesteller van de
gemeente of een jeugdarts vastgesteld. Soms is de zelf ingekochte zorg duurder dan
zorg die wordt geleverd via zorg in natura. In dat geval mag een pgb niet worden
geweigerd.
De gemeente mag wel beslissen dat je slechts het bedrag krijgt dat zorg in natura zou
kosten. Het merendeel zal door de cliënt zelf worden betaald. Voor hulp bij het
aanvragen van pgb kan bij de gemeente een gratis cliëntondersteuner worden
ingeschakeld.
Voorwaarden:
- Er moet duidelijk gemotiveerd worden waarom een pgb voor jouw kind wenselijk is
en zorg in natura niet past. - De gemeente beoordeelt de kwaliteit van de ingekochte zorg, diensten, hulpmiddelen
en voorzieningen. - Er kunnen extra regels gelden voor de hulp die je kind krijgt van familie, vrienden en
kennissen.
Kosten en uitbetaling pgb
De SVB mag alleen uitbetalingen doen aan zorgverleners die goedkeuring hebben op
grond van een zorgovereenkomst met de gemeente of het zorgkantoor. De SVB zal deze
zorgovereenkomsten van budgethouders zelf registreren.
Het pgb wordt verder niet meer op de bankrekening van een cliënt gestort. In plaats
daarvan betaalt de SVB in jouw opdracht de zorgverleners zelf. Dat houdt ook in dat de
SVB een deel van de financiële administratie overneemt.
De SVB verzorgt de betalingen vanuit jouw budget en voert de eventuele
werkgeverstaken voor je uit. Het trekkingsrecht is ingevoerd om fraude tegen te gaan,
zodat de pgb ook in de toekomst kan blijven bestaan. Belangrijk is om tijdig de
getekende zorgovereenkomsten naar de SVB te sturen. Op deze manier leg je als cliënt
verantwoording af over de besteding van het geld.
Declaraties kunnen relatief gemakkelijk worden doorgegeven bij de SVB via ‘Mijn
Pgb’.
Administratie bij Pgb-Zvw
Voor mensen die een persoonsgebonden budget hebben via de zorgverzekeringswet,
bijvoorbeeld cliënten met een indicatie voor persoonlijke verzorging en verpleging,
kunnen kiezen of ze gebruik willen maken van de diensten van de SVB of dat ze hun
eigen administratie regelen. Rekeningen worden betaald door de cliënt en kunnen
achteraf bij de zorgverzekeraar worden gedeclareerd.
Eigen bijdrage
Het inkomen of vermogen is niet van belang of iemand wel of niet in aanmerking komt
voor een pgb. De financiële situatie heeft wel invloed op de hoogte van de eigen
bijdrage die in de meeste gevallen betaald moet worden.
- Het pgb mag maximaal dertien weken per jaar worden gebruikt voor het inkopen van
zorg in het buitenland (bij terminale zorg, maximaal één jaar)
Met een persoonsgebonden budget gaat alles net even anders. Je bepaalt dan namelijk
zelf welke zorgverleners jou gaan ondersteunen en hoe je de zorg precies ontvangt. Met
jouw persoonlijke budget ga je dus zelf zorgverleners contracteren, betalen en de
bijbehorende administratie bijhouden. Verder moet je verantwoording afleggen aan het
zorgkantoor.
